Phá cách Hà Nội là thế đó.

Nhưng cũng chẳng cần nói đâu xa xăm, chúng ta đang trong quá trình “phạm tội” từ lâu rồi mà không muốn biết

“Kiên gan cùng tuế nguyệt” tháp Hòa Phong vẫn đứng đó như một minh chứng của lịch sử và cảnh báo thế hệ con cháu, nếu không biết gìn giữ thì những gì thượng cổ của thánh sư để lại sẽ chẳng được nối tiếp mà chỉ là sự lạc điệu, trơ trong dòng chảy thời đại.

Những ai đã đi qua vườn hoa Hàng Đậu và ngã 6 Hàng Than đều không thể không ngước nhìn tháp nước Hà Nội, dấu vết của công trình trước hết ghi dấu ấn thay đổi bộ mặt đô thị Hà Nội thời Pháp thuộc. Thế mới thấy, mỗi góc phố Hà Nội xưa và nay không quá nặng chuyện thay đổi ít hay nhiều, mà quan yếu hơn mỗi khi người ta định làm gì với nó hãy biết trọng những giá trị truyền thống và phát triển nó thành một module chẳng thể tách rời trong cái tổng thể hài hòa vốn có do tổ tiên để lại

Có nhiều điều đổi thay qua từng thế kỷ, nhưng có lẽ dấu ấn về ý thức, nét kiến trúc xưa đã tạo nên vẻ tao nhã cho Hà Nội nghe đâu chưa bao giờ mất đi. Nhưng dù đường ray tầu điện đã bị bóc đi, những người Hà Nội lớn tuổi mỗi lần đi qua con phố này vẫn thấy thoảng đâu đây như tiếng leng reng của toa tầu điện xưa, gợi nhớ về một thời đã qua không bao giờ còn thấy lại được nữa.

Sự lẻ loi của tháp Hòa Phong lại càng được nhân lên với vẻ đương đại, đèn đóm xanh đỏ của phố Hà Nội hiện tại

Nằm im lìm trên con đường Lê Thánh Tông, nhìn từ ngoài vào, ngôi trường ĐH Tổng hợp nay thuộc ĐH nhà nước Hà Nội không có quá nhiều thay đổi, nhưng cảnh quan bên trong đang bị “băm nát” với những khối nhà vuông vức chình ình giữa sân sẽ mọc lên mai kia, phá vỡ nét mô phạm cũng như không gian thoáng đãng của ngôi trường ĐH cổ kính này.

Cũng giống như phố Hàng Bông, phố Tràng Tiền đã sang rất nhiều thay đổi theo các thời kỳ.

Nhắc đến phố Tràng Tiền, đối với người Hà Nội vẫn là trọng tâm của các hoạt động văn hóa, nơi con người có thể thanh thản đi tản bộ, ngắm cảnh, mua sắm hay tham dự các hoạt động văn hóa, thể thao quanh hồ

Dù vẫn một màu đỏ son, cong cong in hình trên mặt nước xanh của Hồ Gươm, nhưng cây cầu này đã lưu lại nhiều dấu tích thăng trầm của lịch sử. Không xa Bách hóa tổng hợp khi xưa là ngọc tháp Hòa Phong đứng trơ trẽn cùng phong cảnh thiên nhiên quanh Hồ Gươm. Hoàng thành Thăng Long dù không còn nguyên những kiến trúc xưa, nhưng vết tích còn lại trên phố Phan Đình Phùng cũng đủ để người Hà Nội mỗi lần đi qua đều ngắm nghía không chán mắt

Là một con phố chính buôn bán các mặt hàng lưu niệm phục vụ khách du lịch, phố Hàng Bông đã có nhiều sự thay đổi cả về cảnh quan lẫn con người và nét kiến trúc xưa giờ không còn nữa. Mỗi ngày cầu đón nhận hàng nghìn bước chân của du khách tham quan nhưng vẫn nhẫn nại “làm duyên” với hình bóng của mình trên làn nước biếc. Còn giữ nguyên bản nhưng phá vỡ phong cảnh xung quanh như tháp Hòa Phong, hay sơn phết bộ mặt cho giống y như cũ như ĐH Tổng hợp để rồi lặng thầm “tàn phá” bên trong thì cũng vẫn là sự “phá hoại”, để rồi khiến bộ mặt thành thị càng ngày càng lở loét với mới cũ đan xen không hiệp

Hình ảnh cây cầu đã lưu dấu trong lòng nhiều du khách và thành thử, đã có người ví cầu Thê Húc mềm mại như sự duyên dáng, thanh nhã của cô gái Hà Nội xưa. Giờ đây, thay vào đó là một khu trọng điểm thương nghiệp cầu kỳ với hoa văn gợi nhớ đến sự xa hoa qua mang tên Tràng Tiền Plaza, nhưng vẫn không khiến người Hà Nội thấy lại được vẻ hoa lệ, trải qua cao nhã khi xưa của kiến trúc Pháp với nét riêng mà chỉ nhìn từ ngoài vào đã thấy có ý, có hồn sống động trong từng nét phào chỉ.

Từng viên gạch, từng mảnh vữa nơi đây như biết kể câu chuyện không lời về những năm tháng đương đầu của lớp người đi trước, khiến hình ảnh Hoàng thành đã ghi dấu trong lòng không ít người dân của Hà Nội và cả nước

Dù đã qua bao thăng trầm, bị thiêu rụi gần như hoàn toàn năm 1994, chợ được xây dựng lại trên chính nền đất cũ tôn trọng thiết kế mặt tiền ban sơ (giờ chỉ còn 3 dãy thay vì 5 dãy như nguyên bản). Song cho đến tận hiện nay, đây vẫn được coi là khu vực chợ trọng tâm của Hà Nội, tuy không còn là nơi của ngon vật lạ đổ dồn về như trước, nhưng chợ Đồng Xuân vẫn là một hình ảnh ấn tượng mỗi khi du khách nhớ về Hà Nội.

Khu chợ lừng danh tại Hà Nội đã đi vào lòng người như một chốn đề đạt sự nườm nượp buôn bán nơi Kẻ Chợ xưa

Dù không có quá nhiều đổi thay theo thời kì nhưng không gian xung quanh Nhà Thờ Lớn giờ đây đã không còn vẻ yên tĩnh, thái hoà cũng xứ đạo.

Điều này đã được từng thế hệ người Hà Nội nâng niu, lưu giữ, nên chi giờ đây, ý thức yêu Hà Nội trong từng góc phố đang được những nhóm bạn trẻ ham mê chụp lại những giây khắc của Hà Nội và nao nức so sánh, thời của mình có gì đổi thay so với các thế hệ trước.

Dù đã từ lâu, bốt hàng Đậu (theo cách gọi của người dân) đã không còn tích nước, làm nhiệm vụ vốn có của nó nhưng đây vẫn là một trong những công trình để lại nhiều ấn tượng và cũng nhiều bí ẩn bởi đã mấy ai được vào bên trong tham quan tháp, dù ngày ngày vẫn đi qua

Dễ nhận thấy nhất là địa điểm ban sơ mọc lên nhà hàng Godard thời Pháp thuộc, năm 1959, thay vào đó là một Bách hóa Tổng hợp rất lừng danh với người dân và lũ trẻ con thời bao cấp vì được chạy nhảy thoải mái khi đi theo cha mẹ lên Tràng Tiền. Không còn vẻ mộc mạc đơn sơ như của thế kỷ 19, phố Hàng Bông giờ sầm uất nườm nượp đến tận khuya.

Giờ đây, khoảng không trước Nhà Thờ Lớn rất được thanh niên Hà Nội chuộng, kéo về mỗi khi rỗi rãi để được tận hưởng một trào lưu phổ quát mấy năm nay: Trà chanh chém gió “phần phật” cho bay tà áo người đi đường, làm những ai lần đầu đến Hà Nội cứ ngỡ đó là… gió thu

Nhắc đến Hà Nội, nhiều người vẫn luôn ấn tượng với hình ảnh cây cầu Long Biên luôn tao nhã soi bóng xuống dòng sông Hồng quanh năm nước xiết. Có lẽ hạng “lên Tràng Tiền” đã ghi dấu trong tâm hồn của bao đứa trẻ Hà Nội xưa, bởi lên đó có tức là được… đi chơi. Dù được coi là cùng một kiến trúc với Tháp Rùa, xong càng ngày, hai công trình này lại càng chẳng mấy giống nhau

Tuồng như những bức ảnh chụp thế kỷ trước với hình ảnh mới chụp bữa nay không có gì là quá xa rời, bởi vẫn cây cầu ấy, hình dạng ấy, cầu Long Biên như một “dải lụa” nối quá khứ với hiện tại nhưng đầy tính gợi mở, tiếp nối những gì truyền thống để giúp người trẻ đi tiếp vào ngày mai. Và rất có thể, đến một lúc nào đó, giữ lại một kiến trúc cổ không ăn nhập với không gian xung quanh sẽ biến nó thành một cái “mụn ruồi” vô duyên cần cắt bỏ, khi ấy, đời sau mới thực thụ có tội lớn với đời đi trước.